Relatietherapie werkt niet? 7 redenen waarom het vastloopt en wat je dan doet

Geschatte leestijd: 13 minuten

Jullie zitten er al een tijdje. Elke week of om de week dezelfde stoel, dezelfde praktijk. Je vertelt wat er is gebeurd. De therapeut stelt vragen. En thuis? Daar verandert eigenlijk niets.

Steeds meer stellen zoeken hulp, en dat is goed. Volgens het CBS eindigt ongeveer een op de drie huwelijken in een scheiding. Toch lopen veel trajecten vast. Meestal ligt dat niet aan jullie wil. Het ligt aan de aanpak, de timing of de manier waarop jullie er samen in staan.

Hier lees je de 7 meest voorkomende redenen waarom relatietherapie niet werkt, hoe je herkent dat jullie vastlopen, en wat je dan doet.

Waarom werkt relatietherapie soms niet?

Relatietherapie werkt soms niet doordat de aanpak of de omstandigheden niet passen. Dat zegt meestal weinig over hoeveel jullie willen. De meest voorkomende redenen zijn te veel praten en te weinig oefenen, één partner die niet echt meedoet, te weinig tijd en te laat beginnen. Daarnaast spelen onrealistische verwachtingen, het idee dat je partner het probleem is en geen veilige klik met de therapeut een grote rol.

Daar zit ook hoop in: op een groot deel van die redenen hebben jullie zelf invloed. Wil je eerst weten hoe groot de kans is dat relatietherapie überhaupt helpt? Lees dan hoe groot de kans is dat relatietherapie werkt.

Wat zijn de 7 redenen waarom relatietherapie niet werkt?

De 7 redenen waarom relatietherapie niet werkt, zien we steeds terug. Bij stellen die we begeleiden, en in onze eigen relatie.

1. Praten jullie vooral, zonder te oefenen?

Relatietherapie werkt niet als het alleen bij praten blijft. Veel klassieke relatietherapie draait om analyseren waar het misgaat: de miscommunicatie, de twijfel, de rolverdeling. Dat is nuttig. Maar praten alleen verandert weinig.

Stellen die bij ons komen nadat ze elders vastliepen, vertellen vaak hetzelfde. Ze hebben veel gesprekken gevoerd en veel geleerd. Ze weten precies wat er misgaat. Alleen lukt het niet om dat toe te passen op het moment dat het thuis weer knalt. Ze weten wat ze anders moeten doen, niet hoe.

Echte verandering vraagt om oefenen. Daarom brengen wij inzichten in beweging, met opdrachten die direct laten zien hoe jullie dynamiek werkt. Soms boksen of wandelen we met stellen, zodat zichtbaar wordt wat er tussen jullie gebeurt. Zo leer je niet alleen praten óver je relatie, maar ook ín je relatie anders reageren.

2. Doet één van jullie niet echt mee?

Relatietherapie werkt niet als één van jullie er eigenlijk niet in zit. Uit een enquête van Volkskrant Magazine onder 571 relatietherapeuten bleek dat te weinig motivatie een van de meest genoemde redenen is dat relatietherapie mislukt. Ook NEMO Kennislink noemt de motivatie van allebei als voorwaarde voor succes.

Dat kan er zo uitzien:

• Eén van jullie heeft innerlijk al besloten te stoppen, en zit er vooral om dat zachter te brengen.
• Eén van jullie komt mee omdat de ander aandringt, maar ziet het zelf niet zitten.
• Er loopt nog contact met een ander. Dan praat je over herstel terwijl je hart ergens anders is. Lees meer over therapie na vreemdgaan.

Herken je dit bij jezelf? Dan is eerlijk zijn de meest liefdevolle stap die je kunt zetten, ook als dat pijn doet.

3. Is één uur per week te kort?

Eén uur per week is voor veel stellen te kort. Veel relatietherapie lijkt op een bezoek aan de fysiotherapeut: een vast uurtje, even bijpraten, en weer door. Maar vaak komt pas na dat uur de kern boven. De emotie, de waarheid, wat er écht speelt.

Lotte heeft dat zelf zo meegemaakt. Ze mocht één uur per week of om de week komen. Tegen die tijd was ze al uit het moment van wat er thuis gebeurde. Dan verzamel je je puntjes, en zit je vervolgens leeg tegenover je therapeut.

Een van ons zat ooit bij een relatietherapeut waar we zo lang mochten blijven als nodig was. Pas na ruim een uur kwam de kern naar boven. Daar zagen we het verschil tussen tijd vullen en echt begeleiden. Daarom werken wij niet met een stopwatch, en kunnen stellen bij ons ook tussen de sessies door contact opnemen. Soms plannen stellen een relatieweekend: een paar dagen volledig de diepte in, weg van de dagelijkse drukte.

4. Zie je je partner als het probleem?

Relatietherapie loopt vast als je je partner als het probleem ziet. Veel mensen beginnen met de gedachte: als mijn partner verandert, komt het goed. Maar relatieproblemen komen nooit van één kant. Ze ontstaan in de wisselwerking tussen twee mensen die elkaar triggeren.

Een voorbeeld. Jij trekt aan je partner omdat je bang bent hem of haar kwijt te raken. Je partner neemt afstand omdat het benauwend wordt. Die afstand maakt jou nog banger, dus trek je harder. Dat patroon heet aantrekken en afstoten, en geen van beiden is daarin de schuldige.

Zolang je blijft geloven dat je partner het probleem is, ontneem je jezelf de kans om te groeien. Verantwoordelijkheid nemen voor je eigen aandeel is geen schuld bekennen. Het is de plek waar jij invloed hebt.

5. Zijn jullie te laat begonnen?

Relatietherapie werkt lastiger als jullie te laat zijn begonnen. Uit dezelfde enquête onder relatietherapeuten kwam te lang wachten naar voren als de andere hoofdreden dat relatietherapie mislukt. Veel stellen zoeken pas hulp als de sleur alles heeft uitgeblust, de intimiteit al lang weg is, of één van beiden al met één been buiten de relatie staat.

Is het dan te laat? Nee. Maar het is wel zwaarder. Het is net als een lekkend dak: hoe eerder je het repareert, hoe minder schade. Hoe langer je wacht, hoe meer lagen frustratie en verwijten er bovenop komen.

6. Verwacht je dat therapie alles oplost?

Relatietherapie stelt teleur als je verwacht dat het alles oplost. Therapie is geen wondermiddel, het is een startpunt. Na het traject begint het eigenlijk pas: blijven investeren, grenzen stellen, elkaar opzoeken.

Liefde is niet alleen iets wat je hebt. Het is een keuze die je maakt, elke dag opnieuw. Zie relatietherapie daarom niet als de garage die jullie relatie repareert, maar als de plek waar jullie leren om zelf monteur te worden.

7. Ontbreekt een veilige basis of de klik met de therapeut?

Relatietherapie werkt niet als een veilige basis of de klik met de therapeut ontbreekt. Met een veilige basis bedoelen we: jullie durven allebei eerlijk te zeggen wat er speelt, zonder bang te zijn om uitgelachen, veroordeeld of aangevallen te worden. Blijven jullie onbegrepen, of kiest de therapeut partij, dan sluit je je af. En dan draaien jullie in cirkels om de pijn heen.

Ook ervaring maakt verschil. Een boek kan je leren wat bindingsangst of verlatingsangst is. Het leert je niet hoe het is als die angst tussen jullie in komt te staan. Daarom kan het helpen als je begeleid wordt door een stel, met de blik van een man én een vrouw. Dan kun je ook vragen: hoe doen jullie dat zelf?

Een goede begeleider bouwt die veiligheid bewust op. Er wordt niet gekozen, er wordt gespiegeld met respect. En pas als jullie allebei gehoord worden, wordt relatietherapie echt effectief.

Hoe weet je of jullie relatietherapie niet werkt?

Of jullie relatietherapie niet werkt, merk je vooral thuis, en minder in de spreekkamer. Let op deze signalen:

• Na een aantal sessies verandert er thuis niets aan jullie ruzies of afstand.
• Jullie vertellen elke sessie eigenlijk hetzelfde verhaal.
• Na een sessie maken jullie heftiger ruzie, zonder dat er iets wordt opgelost.
• Jij of je partner wordt steeds beoordeeld, of de therapeut kiest partij.
• Eén van jullie gaat er met steeds meer tegenzin naartoe.
• Jullie weten niet waar jullie eigenlijk naartoe werken.
• Jullie twijfel aan de relatie is na de sessies groter dan ervoor.

Herken je er een paar? Dan is het tijd om in te grijpen, en niet om gewoon door te gaan.

Zitten jullie vast in wekelijkse gesprekken die thuis weinig opleveren? Dan kan een intensieve aanpak de impasse doorbreken. In ons relatieweekend werken we twee of drie dagen privé met jullie, midden in de bossen van Soest. Niet om eindeloos te praten, maar om te oefenen wat thuis niet meer lukt.

Wat doe je als relatietherapie niet helpt?

Als relatietherapie niet helpt, hoef je niet meteen te stoppen of de moed op te geven. Loop eerst deze stappen door. We noemen het de Ik kies jou-herstartladder: begin onderaan, en ga pas een stap verder als de vorige niet genoeg is.

1. Zeg het in de sessie zelf. Een goede therapeut wil horen dat het niet werkt. Benoem concreet wat je mist: meer sturing, meer oefenen, minder terugkijken.
2. Kijk samen wat er wél en niet veranderde. Thuis, niet alleen in de spreekkamer. Zijn de ruzies korter? Herstellen jullie sneller? Of draait alles hetzelfde?
3. Kijk naar je eigen aandeel. Werkt de therapie niet, of werk ik zelf niet mee? Doe ik de opdrachten? Ben ik eerlijk in de sessies? Of wacht ik stiekem tot mijn partner verandert?
4. Overweeg een andere vorm. Meer doen dan praten. Intensiever, zoals een intensief relatietherapie weekend. Of kies een relatiecoach in plaats van een relatietherapeut.
5. Wissel van therapeut als de klik ontbreekt. Dat is geen falen. Lees ook hoe je een therapeut kiest die bij jullie past.
6. Ga alleen verder als je partner afhaakt. Individuele sessies kunnen de dynamiek ook veranderen. Als jij anders beweegt, beweegt de relatie mee.

En nog één ding. Wil je snel een afspraak maken omdat het thuis echt niet meer gaat? Wacht dan niet op het perfecte moment. Plan een kennismaking, ook als je nog niet weet wat de juiste vorm is.

Hoe dreef therapie ons zelf verder uit elkaar?

Therapie dreef ons zelf ooit verder uit elkaar, en daarom schrijven we dit blog. We zijn bij verschillende coaches en therapeuten geweest, met wisselende ervaringen.

Lotte ging een tijd naar een psycholoog. Er werden vooral vragen gesteld, zodat ze zelf bij de kern zou komen. Maar Lotte kende zichzelf goed en wilde de confrontatie eigenlijk vermijden. Dus kon ze om de kern heen praten. Niemand prikte erdoorheen, en ze had er weinig aan.

Pijnlijker was een moment met een mannelijke coach. Rory had een gesprek met hem alleen, in een periode waarin we juist naar elkaar toe probeerden te bewegen. Die coach gaf veel begrip voor Rory’s behoefte aan vrijheid en ruimte. Na dat gesprek was zijn twijfel enorm toegenomen. Voor Lotte was die begeleiding niet meer veilig, en het schrok haar zo af dat ze lange tijd geen hulp meer durfde te zoeken. Ze was bang dat iemand opnieuw advies zou geven waardoor we verder uit elkaar zouden groeien.

Wat wél het verschil maakte? Dat we allebei naar onszelf gingen kijken. Lotte leerde loslaten en grenzen stellen. Rory leerde aanwezig te blijven als het moeilijk werd, in plaats van weg te lopen. We zijn veel zelf gaan lezen en studeren. Precies daarom werken we nu zoals we werken: praktisch, met hulp tussen de sessies door, en met een veilige plek voor jullie allebei.

Veelgestelde vragen

Wat is de volgende stap als jullie relatietherapie vastloopt?

De volgende stap als jullie relatietherapie vastloopt, is niet: nog een paar maanden hetzelfde blijven doen. Zolang jullie dezelfde vorm volhouden, krijgen jullie waarschijnlijk dezelfde uitkomst. Jullie relatie verdient meer dan overleven.

In ons relatieweekend stappen jullie twee of drie dagen uit alles wat afleidt. We werken samen, als man en vrouw, aan wat er bij jullie speelt. Geen eindeloze gesprekken, maar oefenen hoe jullie elkaar weer bereiken als er afstand ontstaat. En na afloop staan we nog een maand naast jullie via WhatsApp.

Twijfel je of een weekend bij jullie past, of zoeken jullie liever wekelijkse relatiecoaching? Plan dan eerst een gratis kennismaking. Dan kijken we samen wat jullie nodig hebben.

Plan een gratis kennismaking

Lees verder

• Werkt relatietherapie? De slagingskans en wanneer het zin heeft
• Relatiecoach of relatietherapeut: wat is het verschil en wat past bij jullie?
• Wat is een relatietherapie weekend? De impact op je relatie
• Werkt vreemdgaan therapie echt?
• Hoe kies je een goede vreemdgaan therapeut?